Apenpokken: informatie voor gezondheidswerkers

dinsdag 07 juni 2022
Terug naar overzicht

In ons land duiken er steeds meer gevallen op van patiënten die besmet zijn met apenpokken. Het is niet onwaarschijnlijk dat bezorgde patiënten je in de apotheek aanspreken over deze ziekte, of dat je zelf met vragen zit. Daarom vatten we de belangrijkste informatie voor jou samen, zodat je patiënten zo goed mogelijk te woord kan staan.

 

Wat zijn apenpokken?

Apenpokken (monkeypox) is een zeldzame virale ziekte die vooral voorkomt in West- en Centraal-Afrika. De overdracht vindt plaats door nauw lichamelijk contact met een ziek of besmet persoon, bijvoorbeeld via speekseldruppels of door contact met kleding die gedragen is door een besmet persoon. Ook mensen die verschillende seksuele partners hebben, moeten waakzaam zijn. Het risico voor de algemene bevolking is echter gering.

 

Wat zijn de symptomen?

Na een incubatieperiode van 5 tot 21 dagen hebben besmette personen aanvankelijk doorgaans milde symptomen zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn, rugpijn, gezwollen lymfeklieren en vermoeidheid. Daarna kan er huiduitslag ontstaan in het gezicht maar ook in de genitale streek. De huiduitslag verandert en doorloopt verschillende vormen: van een puisje naar een blaasje, totdat er uiteindelijk een korst ontstaat.

De meeste mensen herstellen binnen de twee tot vier weken.

Uitzonderlijk kunnen de klachten ernstiger worden. Maar op dit moment zijn de in Europa gemelde symptomen bij besmetten personen meestal niet ernstig, en er zijn geen sterfgevallen gemeld.

 

Wat te doen bij klachten?

De patiënt moet zijn of haar huisarts bellen om te melden dat hij of zij klachten heeft. Het is belangrijk om niet spontaan op raadpleging te gaan bij een arts zonder te verwittigen. De arts zal de nodige instructies geven om onderzocht te worden, en indien nodig kan de patiënt worden doorverwezen naar een ziekenhuis met meer expertise.

Het is belangrijk dat besmette patiënten zich isoleren, net zoals bij een Covid-besmetting. Een persoon kan het virus namelijk verspreiden tijdens de periode waarin er huidletsels zijn. Maar ook overdracht in de dagen voor men klachten en huidletsels heeft, is niet uitgesloten en wordt verder onderzocht. Daarom moet men onderstaande richtlijnen volgen:

Blijf thuis: het huis verlaten is enkel toegestaan voor essentiële redenen (medische afspraken, dringende boodschappen als niemand hiervoor kan zorgen) en enkel met het dragen van een chirurgisch mondmasker en het bedekken van de huidlaesies (bijvoorbeeld lange mouwen en broek).

• Blijf in je eigen kamer: draag een chirurgisch mondmasker als je toch de kamer verlaat of contact hebt met huisgenoten.

• Deel geen huishoudelijke artikelen - zoals beddengoed, kleding, handdoeken en eetgerei - met andere leden van het huisgezin.

• Vermijd lichamelijk contact tot de huidletsels genezen zijn (wanneer de korstjes afvallen), met inbegrip van seksuele activiteiten. Condooms alleen kunnen geen volledige bescherming bieden tegen apenpokken, omdat contact met huidletsels een rol speelt bij de overdracht.

• Vermijd contact met dieren, en vooral met knaagdieren zoals muizen, ratten, hamsters, cavia's, enzovoort.

Zolang apenpokken niet is uitgesloten of tot de infectie is genezen, blijft de patiënt in isolatie tot de letsels opgedroogd en genezen zijn. Meestal is dit gedurende 21 dagen.

Wanneer je een hoogrisicocontact hebt gehad met een besmet persoon, moet je gedurende 21 dagen mogelijke symptomen monitoren bij jezelf. Vermijd ook nauwe (seksuele) contacten, contacten met kinderen - zwangeren - kwetsbare mensen, en contact met zoogdieren.

 

Vaccinatie

Eerdere vaccinatie tegen pokken kan een kruisbescherming geven tegen apenpokken, die in oudere studies op 85% wordt geschat. Het beschermende effect van pokkenvaccinatie vervaagt echter na verloop van tijd, hoewel uit serologisch onderzoek blijkt dat het meer dan 20 jaar kan aanhouden. Men denkt echter dat het pokkenvaccin, ondanks het afnemend effect, levenslange bescherming biedt tegen ernstige ziekte via geheugen B- en T-cellen.

In België werd vaccinatie tegen pokken officieel rond 1975 stopgezet. Een zekere mate van bescherming kan dus worden verwacht bij de volwassen bevolking boven de 50 jaar.

 

 

Meer wetenschappelijke achtergrondinformatie vind je in dit document voor zorgverleners.

Patiënten kan je steeds doorverwijzen naar de website Zorg en Gezondheid.


© 2022 KLAV - Ilgatlaan 5 - 3500 Hasselt - T: 011/28 78 00 - F: 011/28 78 01 - info@klav.be - Sitemap - Disclaimer - Privacy Policy