Pre)diabetes is wereldwijd een groeiend probleem. Screening en vroegdetectie maakt de patiënt niet enkel bewust van zijn/haar aandoening, maar kan ook bijdragen tot een verandering in de levensstijl waardoor de ontwikkeling van diabetes en comorbiditeiten kunnen uitgesteld of verhinderd worden (International Diabetes Federation). 

Om na te gaan wat de mogelijkheden zijn van type 2 diabetesscreening in de officina-apotheek en hierin de rol van de apotheker te onderzoeken, initieerde KLAV het TakingCare project.


Fase 1: Prepilootproject in Houthalen-Helchteren 
Fase 2 in Sint-Truiden en omstreken 

 

FASE 1: PREPILOOTPROJECT IN HOUTHALEN-HELCHTEREN 

In een eerste fase werd de haalbaarheid uitgetest in een prepilootproject. In 10 apotheken in Houthalen-Helchteren werd een tweetrapsmethode uitgetest, bestaande uit de gevalideerde FINDRISC-vragenlijst, gevolgd door een HbA1c-zelftest. In het totaal vulden op 3 weken tijd 1369 personen de vragenlijst in bij de deelnemende apotheken. Op basis hiervan had 39% een hoog risico, 41% een matig risico en 21% een laag risico om diabetes te ontwikkelen. Van alle 791 personen die een HbA1c-zelftest uitvoerden wees 3% op type 2 diabetes en 51% op prediabetes.

Na onderzoek door de arts, bevestigden 19 personen dat zij gediagnosticeerd werden met type 2 diabetes, werd 1 persoon met spoed geopereerd en had 1 persoon een nog ander endocrinoloog probleem. Bovendien werden 405 personen met een indicatie voor prediabetes opgespoord. Omdat een negatieve prognose bij een tijdige behandeling/opsporing kan voorkomen worden, kunnen we wel zeggen dat dit project een groot succes was.

Bovendien bleek dat de screening haalbaar was voor de apothekers zowel wat betreft tijdsbesteding als personeelsbezetting, en stonden patiënten quasi unaniem (> 99%) erg positief tegenover het project. Patiënten hechten bovendien erg veel belang aan het advies van de apotheker. Dat werd bewezen doordat 87% van de patiënten op het moment van de bevraging de huisarts al bezocht had nadat de apotheker hen dit adviseerde. Qua testmethode bleek de tweetrapsscreening een betere manier te zijn om (pre)diabeten op te sporen, vergeleken met het gebruik van alleen een vragenlijst omdat op die manier het aantal vals positieven en negatieven sterk verminderd wordt.

Wenst u inzage in het volledige projectrapport van het prepilootproject, kunt u mailen naar info@klav.be.

 

FASE 2 IN SINT-TRUIDEN EN OMSTREKEN 

In een vervolgtraject zijn we nagegaan hoe deze resultaten kunnen herhaald worden en hoe de workflow eruitziet als we met meerdere apotheken samenwerken. Meer concreet was het onze bedoeling om een financieel haalbaar en werkbaar businessmodel te ontwikkelen dat bruikbaar is wanneer deze nieuwe dienstverlening effectief erkend wordt en uitgevoerd kan worden door apothekers op nationaal niveau. Daarnaast onderzochten we in welke mate patiënten deelnemen aan het uitrolproject om een realistisch beeld te krijgen van de impact van de screening op grotere schaal. Tot slot voerden we opnieuw een economische analyse uit waarmee we naar de verschillende instanties zullen gaan die belangrijk zijn als we dit model werkelijk willen realiseren in de apotheek.

Het vervolgtraject vond plaats van september 2017 tot en met december 2017 in de regio Alken, Nieuwerkerken, Kortessem, Wellen, Sint-Truiden, Borgloon, Heers en Gingelom.

We deelden de regio op in 3 groepen waarbij apothekers telkens 2 weken de screening konden aanbieden. In het totaal namen 41 apotheken deel en werden de artsen uit de regio ook nauw betrokken. De apothekers boden opnieuw de tweetrapsscreening aan, bestaande uit de begeleiding van de FINDRISC-vragenlijst, gevolgd door een eventuele HbA1c-zelftest indien dit aangewezen was. Over de ganse periode werden in het totaal 868 personen gescreend. Hiervan had 37% een FINDRISC-score overeenkomstig met een hoog risico, 41% met een matig risico en 23% met een laag risico op de ontwikkeling van diabetes. Van alle 868 personen voerden 821 personen een HbA1c-zelftest uit. Hiervan hadden 13 personen een waarde indicatief voor diabetes, 193 personen een waarde indicatief voor prediabetes en 615 personen een normale waarde.

Na opvolging door arts en apotheker werden beide groepen zorgverleners bevraagd. De artsen van wie we een antwoord ontvingen, gaven aan een opvolging gegeven te hebben aan 52 personen (6% van het totaal aantal deelnemers). Hiervan kwamen 30 personen uit de hoogrisicogroep op basis van de FINDRISC-vragenlijst. Artsen bevestigden een nieuwe diagnose van type 2 diabetes bij 2 personen alsook een nieuwe diagnose van een cardiovasculaire aandoening bij 1 persoon. Prediabetes werd vastgesteld bij 11 personen. Medicatie werd opgestart bij 1 persoon. Apothekers die een antwoord doorstuurden gaven aan een opvolging gegeven te hebben aan 34 personen (4%), waarvan 59% een hoog risico had op basis van de FINDRISC-vragenlijst en 1 persoon ook een hoge HbA1c-waarde (≥6,5%) had. Op basis van de historiek, gaven ze aan dat bij 5 personen nieuwe diabetesmedicatie werd opgestart en bij 1 persoon cardiovasculaire medicatie. De diagnose type 2 diabetes werd volgens 3 patiënten bij hen gesteld.

We werken op dit moment aan de finalisatie van het eindrapport. Dit zal weldra beschikbaar zijn. Voor meer informatie kunt u contact opnemen via info@klav.be

© 2021 KLAV - Ilgatlaan 5 - 3500 Hasselt - T: 011/28 78 00 - F: 011/28 78 01 - info@klav.be - Sitemap - Disclaimer - Privacy Policy